Baris
Yeni Üye
Üçüncü alan ise insansız savaş sistemleri. Drone teknolojilerinin savaş alanındaki rolü giderek büyürken, düşük maliyetli insansız sistemlerin devlet dışı aktörler tarafından kullanılması da yeni güvenlik problemleri doğurabilir.
Dördüncü alan Ortadoğu'da devlet kapasitesi ve yeniden yapılanma olabilir. Aslan’ın Libya, Afganistan, Suriye ve bölgesel güvenlik üzerine çalışmaları dikkate alındığında, çatışma sonrasında devlet kurumlarının nasıl yeniden oluşturulacağı önemli bir araştırma konusu olmaya devam edecek. Aslan ve Pelin Aliyev’in 2026 tarihli Suriye’nin kuzeybatısındaki toplumsal beka üzerine çalışması da bu çizginin güncel örneklerinden biri. ORCID
Türkiye için yerel etkiler nerede ortaya çıkabilir?
Küresel güvenlik gelişmeleri Türkiye'de oldukça somut sonuçlar doğurabilir.
Savunma sanayii yatırımları, enerji güvenliği, sınır yönetimi, göç, siber güvenlik ve kritik altyapıların korunması bunların başında geliyor.
Örneğin Avrupa'daki askeri harcamaların yükselmesi yalnızca Avrupa ülkelerinin savunma bütçelerini ilgilendiren bir konu değil. SIPRI, Avrupa'nın askeri harcamalarının 2025'te 864 milyar dolara ulaştığını ve bir önceki yıla göre yüzde 14 arttığını bildiriyor. SIPRI
Bu eğilim Türkiye açısından savunma sanayii, NATO içindeki görev paylaşımı, Karadeniz güvenliği ve Avrupa güvenlik mimarisi gibi alanlarda yeni fırsatlar ve yeni sorular yaratabilir.
Buradaki kritik nokta şu: Savunma kapasitesinin artması otomatik olarak daha güvenli bir toplum anlamına gelmez. Güvenliğin askeri, ekonomik, sosyal ve insani boyutlarının birlikte ele alınması gerekir.
Erkekler ve kadınlar geleceğin güvenlik tartışmasına nasıl katkı verebilir?
Bu başlık özellikle dikkatli ele alınmalı. Erkeklerin “stratejik”, kadınların ise “insan odaklı” olduğu şeklinde doğuştan gelen bir ayrım bulunmuyor.
Ancak güvenlik çalışmalarında farklı deneyimlerin masaya gelmesi değerli. Askeri strateji, savunma planlaması, istihbarat ve jeopolitik analiz kadar; savaşın çocuklar, aileler, sağlık sistemleri, eğitim, yerel ekonomi ve göçmen toplulukları üzerindeki etkisini inceleyen çalışmalar da gerekli.
Örneğin zorunlu göç verileri yalnızca güvenlik bürokrasisinin değil, sosyologların, ekonomistlerin, psikologların, eğitimcilerin ve kadın araştırmacıların da çalışma alanına giriyor.
Bence gelecekte başarılı güvenlik analizleri tam olarak burada farklılaşacak: strateji ile insan deneyimini birbirinden ayırmadan değerlendirebilmek.
2030'a doğru nasıl bir dünya ortaya çıkabilir?
Mevcut verilere dayanarak üç güçlü eğilimden söz edebiliriz.
Birincisi, çok katmanlı güvenlik. Devletlerin güvenliği artık yalnızca sınır ve ordu üzerinden değerlendirilmeyecek. Siber ağlar, enerji altyapısı, veri merkezleri, uydu sistemleri ve yapay zekâ da stratejik kapasitenin parçaları olacak.
İkincisi, savunma harcamalarının yüksek seyretmesi. SIPRI'nin son verileri, küresel askeri harcamalardaki uzun süreli yükseliş eğiliminin devam ettiğini gösteriyor. Doi
Üçüncüsü, insani maliyetlerin güvenlik gündemini belirlemeye devam etmesi. 117,8 milyonluk zorunlu yerinden edilme verisi, çatışmaların sınırların çok ötesine taşan sonuçları olduğunu açık biçimde gösteriyor. UNHCR
Bu nedenle Murat Aslan'ın uzmanlık alanlarına bakarak geleceğe ilişkin en makul çıkarım, güvenlik çalışmalarının giderek daha fazla disiplinlerarası hale geleceği yönünde olabilir.
Kişisel deneyim yerine kaynak temelli bir değerlendirme neden önemli?
Bu yazıda kişisel olarak Murat Aslan'la görüşmüş olduğumu veya herhangi bir saha deneyimim bulunduğunu söylemek doğru olmaz. Değerlendirme; Hasan Kalyoncu Üniversitesi'nin akademik profili, Aslan'ın yayın bilgileri, SETA biyografisi, NATO, SIPRI ve UNHCR gibi kurumsal kaynaklarda yayımlanan veriler üzerinden yapılıyor. Bu ayrım önemli; çünkü bir kişinin kişisel deneyimi ile bağımsız biçimde doğrulanabilen akademik ve kurumsal bilgiler aynı şey değil.
Aslan'ın kendi akademik çizgisinde de saha araştırmalarının önemli bir yeri bulunuyor. SETA biyografisinde Afganistan, Balkanlar, ABD ve Çin'de saha çalışmaları yaptığı ve güvenlik, güç, istihbarat ve propaganda alanlarına yoğunlaştığı belirtiliyor. SETAV
Bu nedenle geleceğe yönelik değerlendirmelerde kesin kehanetler yerine veri + eğilim + geçmiş deneyim üçlüsüne bakmak daha sağlıklı.
Forumda asıl tartışılması gereken soru ne?
Bence Murat Aslan hakkında yapılabilecek en ilginç tartışma “geleceği bilebilir mi?” sorusu değil.
Daha anlamlı soru şu:
2030'a giderken güvenlik dediğimiz kavram hâlâ ağırlıklı olarak askerî güç üzerinden mi tanımlanacak, yoksa bilgi, yapay zekâ, göç, ekonomi, enerji, iklim ve toplumsal dayanıklılık aynı denklemde mi değerlendirilecek?
Bir başka soru da Türkiye açısından oldukça önemli:
Yapay zekâ ve insansız sistemler savaş alanlarını dönüştürürken, Türkiye'nin güvenlik stratejisi teknolojiye mi, insan kaynağına mı, yoksa ikisinin birlikte geliştirilmesine mi daha fazla dayanacak?
Ve belki en insani soru:
Bir ülkenin güvenliğini yalnızca sınırlarının ne kadar iyi korunduğuyla mı, yoksa kriz dönemlerinde vatandaşlarının ve toplumun ne kadar dayanıklı kalabildiğiyle mi ölçmeliyiz?
Murat Aslan'ın akademik geçmişi tam da bu soruların kesişiminde duruyor. Askerî tecrübe, uluslararası ilişkiler eğitimi, istihbarat ve propaganda araştırmaları, Ortadoğu çalışmaları ve güvenlik politikaları birlikte düşünüldüğünde, onun çalışmalarını geleceğe dair kesin tahminler üreten bir “kehanet kaynağı” olarak değil; gelecekte hangi güvenlik başlıklarının daha fazla önem kazanabileceğini tartışmak için başvurulabilecek akademik bir perspektif olarak görmek daha isabetli.
Önümüzdeki yıllarda asıl değişimin savaşların sayısından çok, savaşın ve güvenliğin tanımında yaşanması ihtimali dikkat çekiyor. Teknoloji ile insan davranışının, strateji ile toplumsal dayanıklılığın ve küresel gelişmeler ile Türkiye'nin yerel gerçeklerinin aynı anda değerlendirilmesi gerekecek. NATO'nun dijital dönüşüm yaklaşımı, SIPRI'nin artan savunma harcamaları ve UNHCR'nin yüksek zorunlu göç verileri birbirinden farklı alanlara ait olsa da aynı tabloyu işaret ediyor: geleceğin güvenliği tek bir kurumun veya tek bir disiplinin çözebileceği kadar basit olmayacak. NATO+2Doi+2
Forum açısından benim merak ettiğim son soru da bu:
2030'da “güvenli ülke” dediğimizde aklımıza ilk olarak güçlü ordu mu gelecek, güçlü teknoloji mi, güçlü ekonomi mi, yoksa kriz karşısında dayanıklı bir toplum mu?
Dördüncü alan Ortadoğu'da devlet kapasitesi ve yeniden yapılanma olabilir. Aslan’ın Libya, Afganistan, Suriye ve bölgesel güvenlik üzerine çalışmaları dikkate alındığında, çatışma sonrasında devlet kurumlarının nasıl yeniden oluşturulacağı önemli bir araştırma konusu olmaya devam edecek. Aslan ve Pelin Aliyev’in 2026 tarihli Suriye’nin kuzeybatısındaki toplumsal beka üzerine çalışması da bu çizginin güncel örneklerinden biri. ORCID
Türkiye için yerel etkiler nerede ortaya çıkabilir?
Küresel güvenlik gelişmeleri Türkiye'de oldukça somut sonuçlar doğurabilir.
Savunma sanayii yatırımları, enerji güvenliği, sınır yönetimi, göç, siber güvenlik ve kritik altyapıların korunması bunların başında geliyor.
Örneğin Avrupa'daki askeri harcamaların yükselmesi yalnızca Avrupa ülkelerinin savunma bütçelerini ilgilendiren bir konu değil. SIPRI, Avrupa'nın askeri harcamalarının 2025'te 864 milyar dolara ulaştığını ve bir önceki yıla göre yüzde 14 arttığını bildiriyor. SIPRI
Bu eğilim Türkiye açısından savunma sanayii, NATO içindeki görev paylaşımı, Karadeniz güvenliği ve Avrupa güvenlik mimarisi gibi alanlarda yeni fırsatlar ve yeni sorular yaratabilir.
Buradaki kritik nokta şu: Savunma kapasitesinin artması otomatik olarak daha güvenli bir toplum anlamına gelmez. Güvenliğin askeri, ekonomik, sosyal ve insani boyutlarının birlikte ele alınması gerekir.
Erkekler ve kadınlar geleceğin güvenlik tartışmasına nasıl katkı verebilir?
Bu başlık özellikle dikkatli ele alınmalı. Erkeklerin “stratejik”, kadınların ise “insan odaklı” olduğu şeklinde doğuştan gelen bir ayrım bulunmuyor.
Ancak güvenlik çalışmalarında farklı deneyimlerin masaya gelmesi değerli. Askeri strateji, savunma planlaması, istihbarat ve jeopolitik analiz kadar; savaşın çocuklar, aileler, sağlık sistemleri, eğitim, yerel ekonomi ve göçmen toplulukları üzerindeki etkisini inceleyen çalışmalar da gerekli.
Örneğin zorunlu göç verileri yalnızca güvenlik bürokrasisinin değil, sosyologların, ekonomistlerin, psikologların, eğitimcilerin ve kadın araştırmacıların da çalışma alanına giriyor.
Bence gelecekte başarılı güvenlik analizleri tam olarak burada farklılaşacak: strateji ile insan deneyimini birbirinden ayırmadan değerlendirebilmek.
2030'a doğru nasıl bir dünya ortaya çıkabilir?
Mevcut verilere dayanarak üç güçlü eğilimden söz edebiliriz.
Birincisi, çok katmanlı güvenlik. Devletlerin güvenliği artık yalnızca sınır ve ordu üzerinden değerlendirilmeyecek. Siber ağlar, enerji altyapısı, veri merkezleri, uydu sistemleri ve yapay zekâ da stratejik kapasitenin parçaları olacak.
İkincisi, savunma harcamalarının yüksek seyretmesi. SIPRI'nin son verileri, küresel askeri harcamalardaki uzun süreli yükseliş eğiliminin devam ettiğini gösteriyor. Doi
Üçüncüsü, insani maliyetlerin güvenlik gündemini belirlemeye devam etmesi. 117,8 milyonluk zorunlu yerinden edilme verisi, çatışmaların sınırların çok ötesine taşan sonuçları olduğunu açık biçimde gösteriyor. UNHCR
Bu nedenle Murat Aslan'ın uzmanlık alanlarına bakarak geleceğe ilişkin en makul çıkarım, güvenlik çalışmalarının giderek daha fazla disiplinlerarası hale geleceği yönünde olabilir.
Kişisel deneyim yerine kaynak temelli bir değerlendirme neden önemli?
Bu yazıda kişisel olarak Murat Aslan'la görüşmüş olduğumu veya herhangi bir saha deneyimim bulunduğunu söylemek doğru olmaz. Değerlendirme; Hasan Kalyoncu Üniversitesi'nin akademik profili, Aslan'ın yayın bilgileri, SETA biyografisi, NATO, SIPRI ve UNHCR gibi kurumsal kaynaklarda yayımlanan veriler üzerinden yapılıyor. Bu ayrım önemli; çünkü bir kişinin kişisel deneyimi ile bağımsız biçimde doğrulanabilen akademik ve kurumsal bilgiler aynı şey değil.
Aslan'ın kendi akademik çizgisinde de saha araştırmalarının önemli bir yeri bulunuyor. SETA biyografisinde Afganistan, Balkanlar, ABD ve Çin'de saha çalışmaları yaptığı ve güvenlik, güç, istihbarat ve propaganda alanlarına yoğunlaştığı belirtiliyor. SETAV
Bu nedenle geleceğe yönelik değerlendirmelerde kesin kehanetler yerine veri + eğilim + geçmiş deneyim üçlüsüne bakmak daha sağlıklı.
Forumda asıl tartışılması gereken soru ne?
Bence Murat Aslan hakkında yapılabilecek en ilginç tartışma “geleceği bilebilir mi?” sorusu değil.
Daha anlamlı soru şu:
2030'a giderken güvenlik dediğimiz kavram hâlâ ağırlıklı olarak askerî güç üzerinden mi tanımlanacak, yoksa bilgi, yapay zekâ, göç, ekonomi, enerji, iklim ve toplumsal dayanıklılık aynı denklemde mi değerlendirilecek?
Bir başka soru da Türkiye açısından oldukça önemli:
Yapay zekâ ve insansız sistemler savaş alanlarını dönüştürürken, Türkiye'nin güvenlik stratejisi teknolojiye mi, insan kaynağına mı, yoksa ikisinin birlikte geliştirilmesine mi daha fazla dayanacak?
Ve belki en insani soru:
Bir ülkenin güvenliğini yalnızca sınırlarının ne kadar iyi korunduğuyla mı, yoksa kriz dönemlerinde vatandaşlarının ve toplumun ne kadar dayanıklı kalabildiğiyle mi ölçmeliyiz?
Murat Aslan'ın akademik geçmişi tam da bu soruların kesişiminde duruyor. Askerî tecrübe, uluslararası ilişkiler eğitimi, istihbarat ve propaganda araştırmaları, Ortadoğu çalışmaları ve güvenlik politikaları birlikte düşünüldüğünde, onun çalışmalarını geleceğe dair kesin tahminler üreten bir “kehanet kaynağı” olarak değil; gelecekte hangi güvenlik başlıklarının daha fazla önem kazanabileceğini tartışmak için başvurulabilecek akademik bir perspektif olarak görmek daha isabetli.
Önümüzdeki yıllarda asıl değişimin savaşların sayısından çok, savaşın ve güvenliğin tanımında yaşanması ihtimali dikkat çekiyor. Teknoloji ile insan davranışının, strateji ile toplumsal dayanıklılığın ve küresel gelişmeler ile Türkiye'nin yerel gerçeklerinin aynı anda değerlendirilmesi gerekecek. NATO'nun dijital dönüşüm yaklaşımı, SIPRI'nin artan savunma harcamaları ve UNHCR'nin yüksek zorunlu göç verileri birbirinden farklı alanlara ait olsa da aynı tabloyu işaret ediyor: geleceğin güvenliği tek bir kurumun veya tek bir disiplinin çözebileceği kadar basit olmayacak. NATO+2Doi+2
Forum açısından benim merak ettiğim son soru da bu:
2030'da “güvenli ülke” dediğimizde aklımıza ilk olarak güçlü ordu mu gelecek, güçlü teknoloji mi, güçlü ekonomi mi, yoksa kriz karşısında dayanıklı bir toplum mu?